1. Dla każdego przedsiębiorstwa objętego próbą badawczą obliczono wskaźniki według podanych niżej wzorów, przy czym dla lepszego zrozumienia sposobu ich liczenia, poszczególne wzory uzupełniono o numery pozycji w statystycznym sprawozdaniu finansowym F-02.
Przy opisie zastosowano następujące oznaczenia: dz. - dział, kol. - kolumna, poz. - pozycja.

Wskaźnik rentowności operacyjnej aktywów:

Wskaźnik rentowności kapitału własnego:

Wskaźnik rentowności netto:

Wskaźnik rentowności sprzedaży:

Wskaźnik rentowności ekonomicznej sprzedaży:

Wskaźnik płynności finansowej I stopnia:

Wskaźnik płynności finansowej II stopnia:

Wskaźnik płynności finansowej III stopnia:

Okres spływu należności:

Okres spłaty zobowiązań:

Szybkość obrotu zapasów:

Wskaźnik pokrycia aktywów trwałych kapitałem własnym i rezerwami długoterminowymi:

Trwałość struktury finansowania:

2. Uzyskane wyniki oczyszczano następnie z obserwacji nietypowych, za które uznano te, które wykazywały wartości wyższe od "płotka zewnętrznego górnego" i niższych od "płotka zewnętrznego dolnego", obliczonych według formuły:
- płotek zewnętrzny górny = kwartyl górny + 1,5 x IRQ
- płotek zewnętrzny dolny = kwartyl dolny - 1,5 x IRQ,

gdzie: IRQ to odstęp międzykwartylowy.

Zostały one uznane za nietypowe wartości wskaźników po wyeliminowaniu z próby. Dalszej analizie podlegały już tylko te wskaźniki, których wartości mieściły się między płotkiem zewnętrznym górnym i dolnym.

3. Kolejnym krokiem było wyznaczanie podstawowych statystyk opisowych dla oczyszczonej próby.

Poszczególne parametry zamieszczone w tabelach oznaczają:

· Mediana (wartość środkowa) - dzieli zbiór obserwowanych wartości wskaźników na dwie równe części, oznacza to, że 50% obserwowanych wyników ma wartość wyższą od mediany i 50% niższą;

· Średnia arytmetyczna (suma wartości wszystkich wyników podzielona przez liczbę wyników) - streszcza wszystkie informacje zawarte w zbiorze danych i stanowi środek ciężkości masy obserwowanych wyników;

· Odchylenie standardowe - wartość przeciętnego odchylenia obserwowanych wyników od wartości średniej tych wyników;

· Pudełko (góra, dół) - pokazuje długość przedziału, w którym znajduje się 50% obserwowanych wyników, przy czym mediana + pudełko góra stanowi przedział, w którym znajduje się 25% obserwacji bezpośrednio powyżej mediany, a mediana - pudełko dół - przedział, w którym znajduje się 25% obserwacji bezpośrednio poniżej mediany. Jeżeli wartość pudełka góra różni się od wartości pudełka dół, oznacza to, że rozkład wyników jest niesymetryczny, czyli zachodzi tzw. skośność rozkładu;

· Wąsy (góra, dół) są to przedziały, w których znajduje się kolejne 50% wyników, przy czym mediana + pudełko góra + wąsy góra jest najwyższą wartością wskaźnika zaobserwowaną w próbie, a mediana - pudełko dół - wąsy dół - najniższą wartością wskaźnika zaobserwowaną w próbie.

Związek tych parametrów, pokazany graficznie w ubiegłorocznym wprowadzeniu, przytaczamy ponownie:

Liczbę spawozdań finansowych, na podstawie których obliczono wskaźniki w danym roku przedstawia poniższa tabela:

Komisja ds. Analizy Finansowej byłaby wdzięczna za wyrażenie opinii o przydatności opracowanych przez nas wskaźników do podejmowania decyzji, jak i za propozycje ewentualnych zmian sposobu obliczania wskaźników, ich prezentacji, czy też możliwości ich przyjęcia jako obowiązującego standardu przez zainteresowanych.

Jesteśmy także otwarci na wszelkie propozycje poszerzenia zakresu wskaźników, gdyż uważamy, że dotychczasowy rozwój analizy wskaźnikowej uzasadnia stosowanie obok przedstawionych, tradycyjnych wskaźników, także i nowych, o dużej wartości poznawczej przy podejmowaniu decyzji, jak np. związanych z kreowaniem wartości.

Tadeusz Dudycz, Wanda Skoczylas

Zestawienie średnich wartości podstawowych wskaźników finansowych dla poszczególnych sektorów: