Sektorowe wskaźniki finansowe

opracowane przez Komisję ds. Analizy Finansowej Rady Naukowej SKwP we współpracy z Wywiadownią Gospodarczą InfoCredit

Do opracowania wskaźników sektorowych zastosowano następującą metodologię:

1. Dla każdego przedsiębiorstwa objętego próbą badawczą obliczono wskaźniki według podanych niżej wzorów, przy czym dla lepszego zrozumienia sposobu ich liczenia, poszczególne wzory uzupełniono o numery pozycji w statystycznym sprawozdaniu finansowym F-02.
Przy opisie zastosowano następujące oznaczenia: dz. - dział, kol. - kolumna, poz. - pozycja.

Okres spłaty zobowiązań:

średnioroczny stan ogółu zobowiązań z tytułu dostaw i usług x 365		{[dz. 1 kol. 1 (poz. 105 + 113) + dz. 1 kol. 2 (poz. 105 + 113)] : 2} x 365
________________________________________	=	_______________________________
przychód netto ze sprzedaży produktów oraz towarów i materiałów		dz. 2 poz. 01 - (04 + 05)

Szybkość obrotu zapasów:

średnioroczny stan zapasów x 365		[(dz. 1 poz. 38 kol. 1 + 2) : 2] x 365
________________________________________	=	_______________________________
przychód netto ze sprzedaży produktów oraz towarów i materiałów		dz. 2 poz. 01 - (04 + 05)

Wskaźnik pokrycia aktywów trwałych kapitałem własnym i rezerwami długoterminowymi:

kapitał (fundusz) własny + rezerwy długoterminowe		dz. 1 kol. 2 poz. 76 + 88 + 90 + 93 + 122 + 124
________________________________________	=	_______________________________
aktywa trwałe + należności z tytułu dostaw i usług powyżej 12 miesięcy		dz. 1 kol. 2 poz. 01 + 48 + 53

Trwałość struktury finansowania:

kapitał (fundusz) własny + rezerwy długoterminowe + zobowiązania długoterminowe (łącznie z zobowiązaniami z tytułu dostaw i usług o okresie wymagalności powyżej roku)		dz. 1 kol. 2 poz. 76 + 88 + 90 + 93 + 95 + 106 + 114 + 122 + 124
________________________________________	=	_______________________________
suma aktywów		dz. 1 kol. 2 poz. 75

2. Uzyskane wyniki oczyszczano następnie z obserwacji nietypowych, za które uznano te, które wykazywały wartości wyższe od "płotka zewnętrznego górnego" i niższych od "płotka zewnętrznego dolnego", obliczonych według formuły:
- płotek zewnętrzny górny = kwartyl górny + 1,5 x IRQ
- płotek zewnętrzny dolny = kwartyl dolny - 1,5 x IRQ,

gdzie: IRQ to odstęp międzykwartylowy.

Zostały one uznane za nietypowe wartości wskaźników po wyeliminowaniu z próby. Dalszej analizie podlegały już tylko te wskaźniki, których wartości mieściły się między płotkiem zewnętrznym górnym i dolnym.

3. Kolejnym krokiem było wyznaczanie podstawowych statystyk opisowych dla oczyszczonej próby.

* * *

Publikacja wskaźników sektorowych i ich rozkładów umożliwia ocenę nie tylko wartości średniej, ale i przedziałów wartości, w których mieszczą się obserwowane wskaźniki. Sposób zastosowany do prezentacji wyników pozwala zlokalizować zbiór wskaźników wokół mediany, określić rozproszenie wyników, rozpoznać tzw. skośność rozkładu wartości wskaźników (por. dalej). Dodatkowo takie parametry, jak średnia arytmetyczna i odchylenie standardowe, pokazują środek ciężkości badanych wskaźników i ich przeciętne odchylenie od wartości średniej (*).

Poszczególne parametry zamieszczone w tabelach oznaczają:

· Mediana (wartość środkowa) - dzieli zbiór obserwowanych wartości wskaźników na dwie równe części, oznacza to, że 50% obserwowanych wyników ma wartość wyższą od mediany i 50% niższą;

· Šrednia arytmetyczna (suma wartości wszystkich wyników podzielona przez liczbę wyników) - streszcza wszystkie informacje zawarte w zbiorze danych i stanowi środek ciężkości masy obserwowanych wyników;

· Odchylenie standardowe - wartość przeciętnego odchylenia obserwowanych wyników od wartości średniej tych wyników;

· Pudełko (góra, dół) - pokazuje długość przedziału, w którym znajduje się 50% obserwowanych wyników, przy czym mediana + pudełko góra stanowi przedział, w którym znajduje się 25% obserwacji bezpośrednio powyżej mediany, a mediana - pudełko dół - przedział, w którym znajduje się 25% obserwacji bezpośrednio poniżej mediany. Jeżeli wartość pudełka góra różni się od wartości pudełka dół, oznacza to, że rozkład wyników jest niesymetryczny, czyli zachodzi tzw. skośność rozkładu;

· Wąsy (góra, dół) są to przedziały, w których znajduje się kolejne 50% wyników, przy czym mediana + pudełko góra + wąsy góra jest najwyższą wartością wskaźnika zaobserwowaną w próbie, a mediana - pudełko dół - wąsy dół - najniższą wartością wskaźnika zaobserwowaną w próbie.

Związek tych parametrów, pokazany graficznie w ubiegłorocznym wprowadzeniu, przytaczamy ponownie:

* * *

Liczbę spawozdañ finansowych, na podstawie których obliczono wskaźniki w danym roku przedstawia poniższa tabela:

Rok	Liczba sprawozdań
2002	14829
2003	7303
2004	8209
2005	16304
2006	17206
2007	33039

* * *

Komisja ds. Analizy Finansowej byłaby wdzięczna za wyrażenie opinii o przydatności opracowanych przez nas wskaźników do podejmowania decyzji, jak i za propozycje ewentualnych zmian sposobu obliczania wskaźników, ich prezentacji, czy też możliwości ich przyjęcia jako obowiązującego standardu przez zainteresowanych.

Jesteśmy także otwarci na wszelkie propozycje poszerzenia zakresu wskaźników, gdyż uważamy, że dotychczasowy rozwój analizy wskaźnikowej uzasadnia stosowanie obok przedstawionych, tradycyjnych wskaźników, także i nowych, o dużej wartości poznawczej przy podejmowaniu decyzji, jak np. związanych z kreowaniem wartości.

Tadeusz Dudycz, Wanda Skoczylas

(*) Przykłady interpretacji wyników przedstawianych w tabelach został zaprezentowane w zestawieniach wskaźników sektorowych zamieszczonych w:
- "Rachunkowość" nr 3/2005. Zob. T. Dudycz, M. Hamrol, W. Skoczylas, A. Niemiec, Finansowe wskaźniki sektorowe - pomoc przy analizie finansowej i ocenie zdolności przedsiębiorstwa do kontynuacji działalności;
- "Rachunkowość" nr 7/2007. Zob. T. Dudycz, W. Skoczylas, Wykorzystanie wskaźników sektorowych do oceny przedsiebiorstwa.

 

Zestawienie średnich wartości podstawowych wskaźników finansowych dla poszczególnych sektorów:

rok 2007 (pdf 396 KB)

rok 2006 (pdf 92,2 KB)

rok 2005 (pdf 85,3 KB)

rok 2004 (pdf 91,0 KB)

rok 2003 (pdf 89,6 KB)

rok 2002 (pdf 89,8 KB)